Bài 3: Vì sao chậm xử lý sai phạm pháp luật ở Công ty Quảng An 1?

Doanh nghiệp “làm ngơ” với quyết định xử phạt, hứa rồi… thất hứa

Sau khi tiếp nhận phản ánh từ tập thể người lao động Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1 – Chi nhánh Đà Nẵng về việc bị nợ lương, BHXH kéo dài khiến cuộc sống bị xáo trộn, các chế độ, quyền lợi bị ảnh hưởng nghiêm trọng, Tạp chí Lao động và Công đoàn đã xác minh làm rõ thực trạng trên.

Số liệu từ BHXH TP Đà Nẵng cho biết thời điểm hiện tại Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1 – Chi nhánh Đà Nẵng đang nợ trên 10,5 tỷ tiền bảo hiểm các loại. Doanh nghiệp mới chỉ đóng BHXH bắt buộc cho 81 lao động đến hết tháng 9/2019 và đóng BHYT cho những lao động này đến hết tháng 5/2020. Người lao động được doanh nghiệp đóng BHTNLĐ, BNN và BHTN lần lượt đến hết tháng 6/2019 và tháng 8/2020.

Bãi đậu xe buýt của Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1 tại chân cầu Thuận Phước (Đà Nẵng). Ảnh: Phan Nguyên

Với trách nhiệm của mình, trong 2 năm (2020-2022), BHXH TP Đà Nẵng ra 02 quyết định thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHTN, BHYT đối với Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1 – Chi nhánh Đà Nẵng. Cùng với đó, Giám đốc BHXH TP Đà Nẵng ban hành 02 Kết luận thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHTN, BHYT đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo báo cáo từ cơ quan này, doanh nghiệp không khắc phục số tiền chậm đóng các loại bảo hiểm.

Ở cấp độ cao hơn, trong tháng 7/2020 và tháng 9/2022, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng ban hành 02 Quyết định xử phạt vi phạm hành chính vì hành vi chậm đóng các loại bảo hiểm đối với Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1– Chi nhánh Đà Nẵng nhưng doanh nghiệp không chấp hành nộp phạt.

Cũng về vụ việc này, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đã ban hành Công văn số 6597/UBND-BHXH ngày 30/11/2022 về việc cung cấp thông tin tài khoản để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính; Ngân hàng Nhà nước – Chi nhánh TP Đà Nẵng cũng chỉ đạo các tổ chức tín dụng cung cấp thông tin về tài khoản (số dư khả dụng) gửi về BHXH TP Đà Nẵng.

Mặc dù vậy, BHXH TP Đà Nẵng cho biết thời gian trả lời văn bản của các tổ chức tín dụng chậm và số dư tại thời điểm cung cấp “thường bằng không hoặc rất thấp”, không phát huy hiệu quả trong việc cưỡng chế qua tài khoản.

Cũng vì lý do đó, BHXH TP Đà Nẵng không thể tham mưu Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng ban hành quyết định cưỡng chế theo quy định.

Số liệu nợ BHXH của Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1 - Chi nhánh Đà Nẵng do BHXH TP Đà Nẵng cung cấp cho PV Tạp chí Lao động và Công đoàn, ngày 21/4/2023 - Ảnh: Phan Nguyên

Vào tháng 7/2022, trong buổi làm việc giữa Sở GTVT, Sở LĐ-TB&XH, BHXH, LĐLĐ TP Đà Nẵng với Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1 – Chi nhánh Đà Nẵng, ông Lưu Văn Toàn - Tổng Giám đốc Công ty tuyên bố cam kết rằng trong tháng 7/2022, doanh nghiệp sẽ thanh toán toàn bộ các khoản tiền lương cho người lao động. Đồng thời, vị Tổng Giám đốc “đồng ý uỷ quyền việc chuyển thanh toán các khoản phát sinh xe buýt năm 2021 và hỗ trợ Covid-19 cho Công ty từ Kho bạc về cơ quan BHXH TP Đà Nẵng để thanh toán nợ BHXH cho người lao động”. Tuyên bố này được ghi rất rõ trong biên bản làm việc, có chữ ký của các bên liên quan.

Thế nhưng, gần 1 năm trôi qua, chẳng những việc nợ lương người lao động không được giải quyết dứt điểm mà nợ BHXH cũng vẫn ở con số “khủng”. Điều đáng nói, theo BHXH TP Đà Nẵng thì đến nay Tổng Giám đốc Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1 vẫn chưa có giấy uỷ quyền về việc chuyển thanh toán các khoản trợ giá kinh phí xe buýt năm 2021 về tài khoản cơ quan BHXH như đã thống nhất tại cuộc họp hồi tháng 7 năm ngoái.

Hành vi vi phạm pháp luật về BHXH

Căn cứ Điều 17 Luật BHXH 2014, Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1 có hành vi vi phạm pháp luật khi không đóng BHXH cho người lao động.

Luật sư Trương Công Nguyễn Anh Phiệt – Trưởng Văn phòng Luật sư Phiệt và Cộng sự (Đà Nẵng) nhấn mạnh: “Rõ ràng doanh nghiệp đã có dấu hiệu vi phạm điều cấm của pháp luật, cụ thể là hành vi trốn, chậm đóng tiền BHXH”. Chưa kể, hằng tháng doanh nghiệp vẫn khấu trừ lương của người lao động cho các khoản bảo hiểm song vẫn không thực hiện trách nhiệm của mình, dẫn tới khoản nợ BHXH kéo dài từng năm với số tiền lớn. Về điều này, Luật sư Phiệt cho rằng doanh nghiệp có dấu hiệu chiếm dụng tiền đóng BHXH của người lao động.

Thông thường, đối với vụ việc nợ BHXH, có 2 cách để giải quyết quyền lợi của người lao động: Một là, từng cá nhân người lao động khởi kiện, buộc Công ty phải chốt, trả BHXH (và trả lương – bởi doanh nghiệp cũng đang nợ lương người lao động). Trường hợp Công ty có tài sản, thi hành án sẽ kê biên các tài sản này để đấu giá, thi hành bản án mà tòa án đã tuyên. Hai là, công đoàn cơ sở khởi kiện vụ án tập thể, buộc Công ty phải đóng và chốt trả BHXH, trả lương cho người lao động.

Tuy nhiên, vấn đề này phụ thuộc vào việc Công ty có tài sản hay không? Và tài sản ấy đã đem đi thế chấp hay chưa?

Luật sư Trương Công Nguyễn Anh Phiệt gợi ý, tổ chức (cơ quan BHXH TP Đà Nẵng) và người lao động có thể yêu cầu Công ty mở thủ tục phá sản để Tòa án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho mình.

“Sau khi mở thủ tục phá sản thì quyền lợi của người lao động, các khoản nộp ngân sách Nhà nước sẽ được Tòa án xem xét chi trả trước theo trình tự quy định tại khoản 1, Điều 54 Luật phá sản 2014 quy định về thứ tự phân chia tài sản”, Luật sư Phiệt cho hay.

Vướng mắc do đâu?

Trao đổi với PV Tạp chí Lao động và Công đoàn chiều 21/4/2023, ông Lưu Văn Toàn – Tổng Giám đốc Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1 khẳng định doanh nghiệp không chối bỏ khoản nợ lương, BHXH của người lao động. Ông cho biết, tình trạng nợ lương, BHXH diễn ra từ khi bùng dịch Covid-19 song nguyên nhân chính là tình trạng vắng khách trong các chuyến xe buýt.

- “Nhưng TP Đà Nẵng cũng trợ giá cho doanh nghiệp hằng tháng, đến nay đã trợ giá gần 138 tỷ đồng?” ­– PV hỏi.

- “Ôi giời! Một tháng được khoảng 1,3 tỷ là hơi “xương”, còn khoảng 900 triệu đồng đến 1,1 tỷ đồng… Chi phí trợ giá 138 tỷ đồng dùng trả lãi ngân hàng, nhưng 138 tỷ chưa chắc là con số đúng”, ông Toàn trả lời.

“Mấy hôm nữa người ta thanh toán, quyết toán khoản kia thì trả hết ngay, nợ nần gì, còn có mấy tỷ chứ đáng bao nhiêu”, ông Toàn khẳng định.

Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1 có trụ sở chính đặt tại Khu công nghiệp Tiên Sơn, xã Hoàn Sơn, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh - Ảnh: Ý Yên

Dù bất cứ lý do gì thì ông Toàn và doanh nghiệp của ông phải chịu trách nhiệm với các khoản nợ lương, BHXH. Thế nhưng, với những gì ông Toàn nói, có thể thấy vị lãnh đạo Công ty đang coi nhẹ các khoản nợ này, dù nó đang khiến cuộc sống của hàng trăm người lao động cùng gia đình họ bị khốn đốn.

Nợ bảo hiểm xã hội: Món nợ khó đòi? Gặp tôi hai năm trước, khi Công ty đang nợ bảo hiểm xã hội (BHXH), ông Tạo thở dài nói rằng mình chẳng biết có ...

Bài 1: Được chi cả trăm tỷ tiền ngân sách, Công ty Quảng An 1 vẫn chây ì đóng BHXH Trong 6 năm qua (từ tháng 1/2017 đến tháng 5/2022), thành phố Đà Nẵng đã chi gần 138 tỷ đồng cho hệ thống xe buýt ...

Bài 2: Người lao động khốn đốn, chủ doanh nghiệp bảo "có đáng gì đâu" Như Tạp chí Lao động và Công đoàn đã phản ánh, trong vòng 6 năm qua, Công ty CP Công nghiệp Quảng An 1 được ...