Bảo hiểm cho tương lai và mối âu lo hiện tại

Người lao động làm thủ tục rút BHXH một lần tại TP. HCM. Ảnh: Nguyễn Nga

Chính vì mục tiêu hướng tới tương lai của chính sách BHXH, nên nếu người lao động nghỉ việc, rút BHXH một lần, “lấy một cục tiền” trong hiện tại thì họ sẽ phải chịu thiệt thòi rất nhiều. Nếu rút BHXH để lấy tiền một lần ngay hiện tại như vậy, thì họ sẽ chỉ được hưởng một phần so với số tiền mình đã đóng. Còn tương lai về già sẽ không có lương hưu hoặc hưởng mức rất thấp, không đảm bảo cuộc sống, không được cấp thẻ Bảo hiểm y tế miễn phí như những lao động nghỉ hưu bình thường khác.

Có một số người lao động không nhận thức đầy đủ về chính sách bảo hiểm liên quan đến quyền lợi của mình và cũng không thể lường hết những khó khăn, rủi ro của cuộc sống nên đã vì nhu cầu trước mắt mà chấp nhận “bán lúa non lấy một cục” như vậy. Sau một thời gian mới hiểu, lại muốn được nộp lại tiền để tiếp tục đóng bảo hiểm như cũ thì không thể thực hiện được vì pháp luật không cho phép.

Nhưng với một số lượng hàng trăm ngàn người làm như vậy, năm sau lại nhiều hơn năm trước, thì không thể nói là tất cả mọi người lao động đều chưa nhận thức đầy đủ trước khi quyết định được. Phần lớn họ đã suy nghĩ cân nhắc trước khi hành động. Tại sao người lao động lại có thể ‘bất chấp tương lai của chính mình” như vậy”?

Có thể nói do hai nguyên nhân chính:

Một là, dù có biết là trong tương lai mình sẽ rất thiệt thòi và nhiều rủi ro, nhưng cuộc sống hiện tại quá khó khăn, cần phải có một khoản tiền đủ lớn để trang trải cho nhu cầu cấp bách trong cuộc sống mà không có cách nào khác để giải quyết, cùng bất đắc dĩ mà phải “liều", “hôm nay sống đã, không thể nghĩ tới ngày mai”. Gần 3 năm qua, với tác động tiêu cực khủng khiếp của đại dịch Covid-19, nhiều người lao động bị mất việc làm, giảm thu nhập, tăng chi phí y tế và rất nhiều khó khăn khác, đã làm cho một bộ phận những người lao động vốn trước đã nghèo thì nay lâm vào cảnh khó khăn túng quẫn. Điển hình cho tình trạng này là công nhân trong các khu công nghiệp tại TP. HCM.

Hai là, bản thân chính sách của Nhà nước liên quan đến BHXH người lao động còn chưa hoàn thiện. Các quy định liên quan đến mức đóng, thời gian đóng, thời hạn nghỉ hưu, tỷ lệ hưởng BHXH khi nghỉ hưu…. cho một số đối tượng lao động còn chưa phù hợp, khiến cho một số người nghĩ rằng “chờ đến khi nghỉ được hưởng lương hưu cũng chưa chắc chắn đã hơn gì” nên đã chọn cách “thà được ít mà cầm tiền chắc cái đã” như vậy.

Vì vậy, để giải quyết tình trạng người lao động chọn thôi việc, rút BHXH một lần – đe dọa đổ vỡ trụ cột an sinh xã hội của đất nước, cần sự chung tay của cả xã hội. Các cấp, các ngành và địa phương phải tập trung tháo gỡ mọi khó khăn, tạo điều kiện tốt nhất cho các doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất kinh doanh sau khi dịch Covid-19 đã được kiểm soát.

Đó là giải pháp hàng đầu để tạo ra nhiều công ăn việc làm, nâng cao thu nhập hiện tại cho người lao động, khiến cho họ yên tâm cùng doanh nghiệp mà đóng bảo hiểm cho tương lai của chính mình.

Các cơ quan Nhà nước có liên quan cần đẩy nhanh tiến độ thực hiện Nghị quyết 28-NQ/TW năm 2018 của Trung ương Đảng về cải cách chính sách BHXH, theo đó thời gian đóng BHXH ít nhất để được hưởng lương hưu có thể giảm xuống thấp hơn các quy định hiện tại, tạo điều kiện cho người lao động sớm được hưởng lương hưu.

Bên cạnh đó, các tổ chức Công đoàn cần tăng cường tuyên truyền, giải thích cho nguồn lao động hiểu rõ hơn, đủ hơn về những chủ trương, chính sách có liên quan đến người lao động của Đảng và Nhà nước, kể cả những xu hướng đang thay đổi tích cực trong thời gian tới; đồng thời cũng cần có sự hỗ trợ kịp thời, hợp lý cả về vật chất và tinh thần, giúp đỡ những người lao động có hoàn cảnh đặc biệt vượt qua khó khăn trước mắt để yên tâm làm việc.

TP. HCM: Xếp hàng từ 5 giờ sáng để rút BHXH một lần Nhiều người lao động TP. HCM dậy từ 5 giờ sáng đến cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) xếp hàng để làm thủ tục ...

Người lao động hưởng BHXH một lần gia tăng là vấn đề đáng lo ngại Theo Tổng LĐLĐ Việt Nam, tình trạng số người hưởng Bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần có xu hướng gia tăng là vấn đề ...