Các trường hợp người lao động nhận BHXH một lần và làm hồ sơ để được nhận
Pháp luật

Các trường hợp người lao động nhận BHXH một lần và làm hồ sơ để được nhận

NGUYỄN LUẬN
Tác giả: NGUYỄN LUẬN
Nhận bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần thì người lao động (NLĐ) sẽ mất đi cơ hội được hưởng lương hưu, không có gì đảm bảo cho cuộc sống lúc tuổi già và sẽ trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Dù nhiều người lao động biết điều đó nhưng đứng trước những lý do bất khả kháng, họ suy nghĩ về việc rút BHXH một lần.
Cần làm rõ quyền, trách nhiệm của NLĐ trong Luật BHXH (sửa đổi) Lương hưu, trợ cấp chưa được trả đủ tháng 7 sẽ được bù vào lúc nào? Nên tạo điều kiện cho tổ chức Công đoàn có thể khởi kiện doanh nghiệp nợ BHXH

Các trường hợp được nhận BHXH một lần

Theo Điều 3, Luật BHXH năm 2014, BHXH là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của NLĐ khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH. Thời gian đóng BHXH là thời gian được tính từ khi NLĐ bắt đầu đóng BHXH cho đến khi dừng đóng. Trường hợp NLĐ đóng BHXH không liên tục thì thời gian đóng BHXH là tổng thời gian đã đóng BHXH.

Các trường hợp người lao động nhận BHXH một lần và cách làm hồ sơ để được nhận
Cán bộ BHXH tư vấn cho người dân quyền lợi khi tham gia BHXH. Ảnh minh họa: ĐVCC.

Theo BHXH Việt Nam, quy định tại Khoản 1 Điều 60 và Khoản 1 Điều 77 Luật BHXH năm 2014, NLĐ được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

- Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định mà chưa đủ thời gian đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.

- Ra nước ngoài để định cư.

- Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế.

- Trường hợp NLĐ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân; hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí, khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu hàng tháng.

Ngoài ra, tại Điều 1 Nghị quyết số 93/2015/NQ-QH13 quy định trường hợp NLĐ tham gia BHXH bắt buộc sau một năm nghỉ việc, người tham gia BHXH tự nguyện sau một năm không tiếp tục đóng BHXH mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH khi có yêu cầu thì được nhận BHXH một lần.

Mức hưởng BHXH một lần

Theo quy định của Luật BHXH năm 2014, mức hưởng BHXH một lần được tính theo số năm đã đóng BHXH, cứ mỗi năm được tính như sau:

- 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng trước năm 2014.

- 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi.

Trường hợp thời gian đóng BHXH chưa đủ một năm thì mức hưởng BHXH bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, mức hưởng BHXH một lần không bao gồm số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện (trừ trường hợp bị mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng).

Thành phần hồ sơ để nhận BHXH một lần

Theo BHXH Việt Nam, hồ sơ đề nghị nhận BHXH một lần được quy định như sau:

- Bản chính sổ BHXH.

- Bản chính đơn đề nghị (Mẫu số 14-HSB).

- Đối với người ra nước ngoài để định cư phải nộp thêm bản sao Giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây:

+ Hộ chiếu do nước ngoài cấp.

+ Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài.

+ Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.

- Trường hợp bị mắc những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như: Ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS thì có thêm trích sao/tóm tắt hồ sơ bệnh án thể hiện tình trạng không tự phục vụ được; nếu bị mắc các bệnh khác thì thay bằng Biên bản giám định mức suy giảm từ 81% khả năng lao động trở lên của Hội đồng giám định y khoa thể hiện tình trạng không tự phục vụ được.

- Trường hợp thanh toán phí giám định y khoa thì có thêm hóa đơn, chứng từ thu phí giám định kèm theo bản chính bảng kê các nội dung giám định của cơ sở thực hiện giám định y khoa.

- Bản chính Bản khai cá nhân về thời gian, địa bàn phục vụ trong Quân đội có hưởng phụ cấp khu vực (Mẫu số 04B - HBQP ban hành kèm theo Thông tư 136/2020/TT-BQP ngày 29/10/2020) đối với người có thời gian phục vụ trong Quân đội trước ngày 01/01/2007 tại địa bàn có hưởng phụ cấp khu vực mã sổ BHXH không thể hiện đầy đủ thông tin làm căn cứ tính phụ cấp khu vực.

NLĐ nộp hồ sơ ở đâu, bằng hình thức nào?

NLĐ nộp hồ sơ bằng một trong các hình thức sau:

- Qua giao dịch điện tử: NLĐ đăng ký nhận mã xác thực và gửi hồ sơ điện tử đến Cổng Thông tin điện tử BHXH Việt Nam hoặc qua Tổ chức I-VAN (nếu đã đăng ký sử dụng dịch vụ I-VAN); trường hợp không chuyển hồ sơ giấy sang định dạng điện tử thì gửi toàn bộ hồ sơ giấy cho cơ quan BHXH qua dịch vụ bưu chính công ích.

- Qua dịch vụ bưu chính công ích.

- Trực tiếp tại cơ quan BHXH.

Thời hạn giải quyết tối đa 5 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ theo quy định.

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đang lấy ý kiến về dự thảo Luật BHXH (sửa đổi). Đối với quy định về BHXH một lần, dự thảo xin ý kiến với 2 phương án.

Cụ thể, phương án 1, giữ nguyên quy định hiện hành của Luật và Nghị quyết 93/2015/QH13: "Sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm".

Phương án 2, quy định thay đổi theo hướng vẫn cho phép NLĐ hưởng BHXH một lần để trước mắt đáp ứng nhu cầu của bản thân, gia đình song vẫn bảo lưu phần còn lại để có thể tiếp tục tham gia và hưởng chế độ khi đủ tuổi nghỉ hưu: Sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm mà NLĐ có yêu cầu thì được giải quyết một phần nhưng tối đa không quá 50% tổng thời gian đã đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Thời gian đóng BHXH còn lại được bảo lưu, ghi nhận trên sổ BHXH để NLĐ tiếp tục tham gia và hưởng các chế độ BHXH.

Cần làm rõ quyền, trách nhiệm của người lao động trong Luật BHXH (sửa đổi) Cần làm rõ quyền, trách nhiệm của NLĐ trong Luật BHXH (sửa đổi)

Dự thảo Luật BHXH (BHXH) sửa đổi là nội dung đang được đông đảo cán bộ, đoàn viên, NLĐ (NLĐ) ...

Lương hưu, trợ cấp chưa được trả đủ tháng 7 sẽ được bù vào lúc nào? Lương hưu, trợ cấp chưa được trả đủ tháng 7 sẽ được bù vào lúc nào?

Chính phủ đã ban hành Nghị định 42/2023/NĐ-CP quy định thực hiện điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH (BHXH), trợ cấp ...

Nên tạo điều kiện cho tổ chức Công đoàn có thể khởi kiện doanh nghiệp nợ BHXH Nên tạo điều kiện cho tổ chức Công đoàn có thể khởi kiện doanh nghiệp nợ BHXH

Từ nhiều vướng mắc, bất cập liên quan đến hành vi nợ, trốn đóng BHXH (BHXH), cần thiết phải sửa đổi hành ...

Tin mới hơn

Nợ bảo hiểm xã hội: Vì sao người lao động vẫn ngại lên tiếng?

Nợ bảo hiểm xã hội: Vì sao người lao động vẫn ngại lên tiếng?

Trên 181 tỷ đồng nợ bảo hiểm xã hội đang ảnh hưởng trực tiếp đến lưới an sinh của hơn 10 nghìn công nhân lao động ở tỉnh Lâm Đồng.
Hơn 100 lao động Công ty CP Dệt Hòa Khánh Đà Nẵng hoàn thiện hồ sơ khởi kiện đợt 2

Hơn 100 lao động Công ty CP Dệt Hòa Khánh Đà Nẵng hoàn thiện hồ sơ khởi kiện đợt 2

Ngày 30.7, tại hội trường Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) TP Đà Nẵng, hơn 100 người lao động từng làm việc tại Công ty CP Dệt Hòa Khánh Đà Nẵng (Khu công nghiệp Hòa Khánh) đã đến hoàn thiện hồ sơ để tiếp tục khởi kiện doanh nghiệp đòi tiền lương và trợ cấp thôi việc còn nợ.
Khi pháp luật trở thành "lá chắn" của người lao động

Khi pháp luật trở thành "lá chắn" của người lao động

Hiểu biết pháp luật không chỉ giúp người lao động nhận diện quyền và nghĩa vụ của mình mà còn trở thành "lá chắn" quan trọng để phòng ngừa tranh chấp, bảo vệ quyền lợi chính đáng trong quan hệ lao động. Thực tiễn tại Thanh Hóa cho thấy, khi công tác tuyên truyền pháp luật được đổi mới theo hướng gần gũi, linh hoạt và lấy người lao động làm trung tâm, nhận thức pháp lý của đoàn viên, công nhân lao động đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Tin tức khác

Hiểu luật để bảo vệ mình: Khi phổ biến pháp luật bước lên không gian số

Hiểu luật để bảo vệ mình: Khi phổ biến pháp luật bước lên không gian số

Năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 cũng là thời điểm công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho đoàn viên, người lao động bước vào giai đoạn đổi mới mạnh mẽ.
Gia hạn hợp đồng thử việc trong pháp luật lao động: Nhìn từ một bản án phúc thẩm

Gia hạn hợp đồng thử việc trong pháp luật lao động: Nhìn từ một bản án phúc thẩm

Bản án lao động phúc thẩm số 69/2025/LĐ-PT của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đặt ra một vấn đề đáng chú ý trong thực tiễn áp dụng pháp luật lao động: khi không có chứng cứ trực tiếp về việc sửa đổi hợp đồng thử việc, liệu quy định về thời hạn thử việc tối đa có thể được sử dụng để suy luận rằng các bên đã thống nhất gia hạn hợp đồng? Từ vụ án này, bài viết trao đổi về việc gia hạn hợp đồng thử việc trong pháp luật lao động.
Quảng Trị sẽ tạm dừng thủ tục đã cấp cho dự án điện gió Tài Tâm

Quảng Trị sẽ tạm dừng thủ tục đã cấp cho dự án điện gió Tài Tâm

Sở Xây dựng tỉnh Quảng Trị ra “tối hậu thư” đối với Công ty TNHH MTV Đầu tư năng lượng Tài Tâm Quảng Trị (Dự án điện gió Tài Tâm) về việc phải tháo dỡ đường tạm, cầu tạm trước ngày 15.11.2025 và xây dựng cầu mới theo cam kết. Nhưng, ngày 18.11.2025, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị nhận được văn bản của doanh nghiệp này - khẳng định “việc xây dựng cầu mới không có trong kế hoạch của công ty”.
“Thanh lọc” livestream: Thiết lập chuẩn mực mới từ ba phía

“Thanh lọc” livestream: Thiết lập chuẩn mực mới từ ba phía

Livestream bán hàng đã trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam. Trên Facebook, TikTok hay các sàn TMĐT, hàng nghìn phiên livestream diễn ra mỗi ngày, thu hút lượng xem lớn và đóng góp đáng kể vào doanh thu trực tuyến.
Đề xuất miễn bắt buộc ghế trẻ em cho taxi và xe công nghệ

Đề xuất miễn bắt buộc ghế trẻ em cho taxi và xe công nghệ

Một số đại biểu Quốc hội đề nghị xem xét loại trừ nghĩa vụ trang bị ghế trẻ em với taxi và xe công nghệ, cho rằng quy định cứng nhắc có thể phản tác dụng trong điều kiện giao thông Việt Nam.
Vụ tranh chấp lao động tại Công ty Trí Hải: Quan điểm khác nhau giữa các cơ quan tố tụng

Vụ tranh chấp lao động tại Công ty Trí Hải: Quan điểm khác nhau giữa các cơ quan tố tụng

Nhận thấy quá trình xét xử vụ án lao động còn có quan điểm khác nhau giữa các cơ quan tố tụng về thử việc, Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh đã có văn bản kiến nghị kiểm sát toàn diện và đề xuất xem xét kháng nghị giám đốc thẩm hoặc chuyển cấp có thẩm quyền kháng nghị bản án phúc thẩm nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động.
Xem thêm