Chân lý lịch sử là sự thật khách quan
Kinh tế - Xã hội

Chân lý lịch sử là sự thật khách quan

Bài và ảnh PHẠM XUÂN DŨNG
Tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa tổ chức một sự kiện thu hút quan tâm của dư luận, đó là kỷ niệm 200 năm ngày mất của vua Gia Long (1762-1820). Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Nguyễn Phước Tộc đã tổ chức “Lễ kỷ niệm 200 năm ngày băng hà của vua Gia Long và Húy kỵ Đức Thế Tổ Cao Hoàng Đế, Hiệp kỵ các Hoàng đế triều Nguyễn”. Lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên - Huế đã tham dự.
Chân lý lịch sử là sự thật khách quan
Lễ tưởng niệm vua Gia Long.

Đây là một sự kiện diễn ra ở một địa phương nhưng tạo sức lan tỏa đáng kể từ góc nhìn lịch sử. Bởi trước đây, trong hầu hết các tài liệu chính thống, vua Gia Long bị quy tội là kẻ không thức thời, phản tiến bộ vì chống lại phong trào Tây Sơn, rồi “cõng rắn cắn gà nhà” vì dựa vào nước Pháp... Tóm lại là không đáng tôn vinh. Tuy nhiên, dưới góc nhìn lịch sử toàn diện và đổi mới thì cách nhìn thông thoáng hơn và tiệm cận với sự thật khách quan, dù có thể còn những tranh luận, nhưng đó cũng là điều bình thường trong khoa học, bởi đó cũng góp phần làm sáng tỏ chân lý.

Có ít nhất hai điều đánh giá công lao to lớn của vua Gia Long không thể nào phủ nhận: Thứ nhất, đây là vị hoàng đế có công thống nhất đất nước sau hơn 260 năm chia cắt (1533-1802) và thứ hai là người đặt nền móng để tạo nên kinh thành Huế, ngày nay được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, để lại cho hậu thế một di sản văn hóa đồ sộ cả về vật thể và phi vật thể. Tiến sĩ Sử học Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở VH-TT&DL tỉnh Thừa Thiên - Huế, cho biết: “Mặc dù về hoàng đế Gia Long vẫn còn những ý kiến khác nhau, cả những tranh cãi nhưng vẫn cần phải công nhận ông có ba đóng góp rất quan trọng: một là thống nhất đất nước, hai là mở mang bờ cõi và ba là có công xây dựng kinh thành Huế”.

Cần nhớ lại cách đây 5 năm trong buổi thông tin khoa học “Một số thành tựu mới trong nghiên cứu lịch sử Việt Nam” do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức tại Hà Nội (ngày 22/2/2017), có nhiều nhà khoa học đầu ngành tham dự.

GS. Phan Huy Lê, lúc ấy là Chủ tịch danh dự Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã nhấn mạnh: “Một trong những công lao rất lớn của chúa Nguyễn và nhà Nguyễn là mở mang bờ cõi, thống nhất đất nước, khai phá đồng bằng sông Cửu Long. Năm 1757, chúa Nguyễn đã định hình được lãnh thổ về cơ bản gần giống như lãnh thổ Việt Nam hiện nay từ phía Bắc vào Cà Mau, từ Tây Nguyên ra biển, bao gồm cả vùng biển, các đảo ven bờ và hai quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa. Nhà Nguyễn có công rất lớn trong việc hình thành và định hình một Nhà nước thống nhất, xác lập lãnh thổ - không gian sinh tồn của nước Việt Nam. Công lao nhà Nguyễn về phương diện này không thể chối cãi. Đã đến lúc cần nhìn rõ công, tội của nhà Nguyễn”. Còn GS. TS. Nguyễn Quang Ngọc nêu lên câu hỏi rất đáng quan tâm: “Nói về Việt Nam mà lại không có các vương triều phía Nam thì không đảm bảo tính toàn vẹn. Không thể nói vấn đề các vương quốc phía Nam là vấn đề “nhạy cảm”, không nên nói. Vua Gia Long với sự cố gắng hết sức của mình đã đem lại sự thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ chúng ta như hôm nay thì sao không đưa ông ấy vào lịch sử?”.

Chân lý lịch sử là sự thật khách quan
Lễ tưởng niệm vua Gia Long được tổ chức tại Thế Miếu, Đại Nội (Huế).

Đánh giá sự kiện và nhân vật lịch sử là công việc quan trọng, trong nhiều trường hợp lại rất phức tạp bởi các khó khăn về tư liệu, nhân chứng, chưa kể từ sự khác biệt bởi quan điểm, góc tiếp cận... dẫn đến nhiều nhận định dù đã được chính thống hóa không phải là nhất thành bất biến. Hơn nữa thao tác khoa học khi có độ lùi về thời gian, được bổ sung tư liệu nhiều chiều, quan niệm cởi mở... thì việc nhìn nhận lại là hoàn toàn cần thiết. Việc nhìn nhận lại những sự kiện và nhân vật lịch sử dưới ánh sáng khoa học thực sự sẽ tránh được lối mòn độc tôn và những thiên kiến thường chỉ làm méo mó chân dung lịch sử, thậm chí dẫn đến oan sai.

Cũng như mới đây, Phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824-1886) của triều Nguyễn cũng chịu hàm oan cả một thế kỷ, bị quy chụp là kẻ ăn ở hai lòng, cam tâm bán nước, phản trắc và nham hiểm... Hình dung con người chính trị Nguyễn Văn Tường là một phức hợp hết sức rối rắm, mù mờ lại bị bao bọc bởi quá nhiều thông tin giả trá, hư ngụy được tạo dựng nên bởi những ý đồ độc ác và nham hiểm.

Bởi vậy cả trăm năm qua, chân dung đích thực của ông như là một câu đố của nhân sư trong nền sử học nước nhà. Nhờ công lao của các nhà khoa học, đặc biệt là công trình sử học đồ sộ mới xuất bản năm 2020 của GS. Nguyễn Quốc Trị: “Nguyễn Văn Tường và cuộc chiến chống đô hộ Pháp của Nhà Nguyễn” đã phục dựng chính xác và cụ thể chân dung nhân vật lịch sử này. Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Thừa Thiên - Huế đã đề nghị kính tặng bia Lịch sử cho quê hương và gia tộc. Thành phố Đông Hà thuộc tỉnh Quảng Trị đã có đường phố mang tên Nguyễn Văn Tường.

Chúng ta vui mừng khi khoa học lịch sử đã có những đổi mới, nhìn nhận lại quá khứ, trong đó đặc biệt có nhà Nguyễn. Việc đánh giá lại vua Gia Long và nhà Nguyễn vẫn tiếp diễn để học thuật làm sáng tỏ thêm nhiều giá trị lịch sử.

Hưởng ứng “Tuần lễ Áo dài” năm 2022: Tiểu thương chợ Đông Ba mặc áo dài để buôn bán Hưởng ứng “Tuần lễ Áo dài” năm 2022: Tiểu thương chợ Đông Ba mặc áo dài để buôn bán

Hưởng ứng “Tuần lễ Áo dài” năm 2022, chào mừng kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3) tiểu thương và cán bộ, nhân viên ...

Thừa Thiên Huế chậm cấp Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH cho F0 điều trị tại nhà Thừa Thiên Huế chậm cấp Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH cho F0 điều trị tại nhà

Những ngày qua, nhiều người lao động (NLĐ) tại tỉnh Thừa Thiên Huế là F0 điều trị tại nhà, sau khi khỏi bệnh, họ đến ...

Thừa Thiên Huế: Phấn đấu giải quyết việc làm cho 16.300 lao động trong năm 2022 Thừa Thiên Huế: Phấn đấu giải quyết việc làm cho 16.300 lao động trong năm 2022

Thừa Thiên Huế sẽ tập trung hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi nghề nghiệp, giới thiệu việc làm cho người lao động, phấn đấu ...

Tin mới hơn

Masan vượt kế hoạch lợi nhuận, HSC và HSBC duy trì đánh giá tích cực về triển vọng doanh nghiệp

Masan vượt kế hoạch lợi nhuận, HSC và HSBC duy trì đánh giá tích cực về triển vọng doanh nghiệp

Lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông thiểu số của Masan (HOSE: MSN) đạt 10.325 tỷ đồng sau 9 tháng năm 2026, cao gấp khoảng 1,5 lần kết quả cả năm 2025 và vượt mục tiêu cơ sở đã điều chỉnh cho năm nay. Tăng trưởng của mảng tiêu dùng – bán lẻ, đóng góp từ vật liệu chiến lược và hiệu quả hoạt động cải thiện cũng là những yếu tố hỗ trợ triển vọng doanh nghiệp, trong bối cảnh HSC vừa nâng mức định giá mục tiêu đối với Masan thêm 20%.
Masan cải thiện chất lượng lợi nhuận, các tổ chức tài chính nhìn nhận lại tiềm năng dài hạn

Masan cải thiện chất lượng lợi nhuận, các tổ chức tài chính nhìn nhận lại tiềm năng dài hạn

Sau 9 tháng năm 2026, lợi nhuận của Masan Group (HOSE: MSN) cao gấp khoảng 1,5 lần kết quả cả năm 2025. Tăng trưởng từ tiêu dùng – bán lẻ, vật liệu chiến lược và khả năng tạo dòng tiền đang củng cố triển vọng dài hạn của Tập đoàn, trong bối cảnh các tổ chức phân tích tài chính tiếp tục đưa ra đánh giá tích cực về Masan.
PVcomBank ghi dấu ấn thương hiệu tại Ngày Thanh toán số Việt Nam năm 2026

PVcomBank ghi dấu ấn thương hiệu tại Ngày Thanh toán số Việt Nam năm 2026

Sau hai ngày diễn ra sôi động tại phố đi bộ Trần Nhân Tông (Hà Nội), chương trình Ngày Thanh toán số Việt Nam năm 2026 đã chính thức khép lại với nhiều hoạt động tương tác ý nghĩa, mang đến cho người dân và khách hàng những trải nghiệm đặc sắc về công nghệ cũng như các giải pháp thanh toán hiện đại. Trong vai trò là đơn vị đồng hành cùng sự kiện, Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) đã khẳng định dấu ấn thương hiệu mạnh mẽ thông qua chuỗi hoạt động trải nghiệm và tương tác thực tế, góp phần lan tỏa những tiện ích ngân hàng số đến gần hơn với cộng đồng.

Tin tức khác

Masan Consumer mở rộng dư địa tăng trưởng từ nền tảng thương hiệu như thế nào?

Masan Consumer mở rộng dư địa tăng trưởng từ nền tảng thương hiệu như thế nào?

Với năm thương hiệu chủ lực CHIN-SU, Nam Ngư, Omachi, Kokomi và Wake-Up 247, Masan Consumer (HOSE: MCH) tiếp tục mở rộng dư địa tăng trưởng trong quý III/2026 thông qua nâng cấp danh mục, củng cố thị phần và phát triển các ngành hàng, thị trường mới. Đây là cơ sở để Jefferies, Vietcap và HSC định giá MCH trong khoảng 147.600–169.120 đồng/cổ phiếu.
Đón thêm mảnh ghép mới, hệ sinh thái VPBank mở rộng không gian phát triển

Đón thêm mảnh ghép mới, hệ sinh thái VPBank mở rộng không gian phát triển

Lợi nhuận hợp nhất VPBank tăng gần 47% trong 9 tháng năm 2026, được thúc đẩy bởi sự cộng hưởng từ các thành viên VPBankS, FE CREDIT và OPES, trong khi những mảnh ghép mới như VPLife, CAEX và VPCapital tiếp tục mở rộng dư địa tăng trưởng, hướng tới hoàn thiện hệ sinh thái tài chính toàn diện phục vụ hơn 40 triệu khách hàng.
Ghé WiN ON – cửa hàng tiện lợi của người Việt: tự nấu mì ở Noodle Bar, ăn bánh mì nóng giữa “góc phố” thu nhỏ

Ghé WiN ON – cửa hàng tiện lợi của người Việt: tự nấu mì ở Noodle Bar, ăn bánh mì nóng giữa “góc phố” thu nhỏ

Chuỗi cửa hàng tiện lợi WiN ON vừa đi vào hoạt động thí điểm tại Hà Nội và TP.HCM. Ở đây, người trẻ có thể ăn bánh mì nóng giòn, tự nấu mì, nhâm nhi ly đồ uống mát lạnh và nạp lại năng lượng giữa ngày dài.
Chủ động dòng tiền, tăng sức thích ứng cho doanh nghiệp xăng dầu

Chủ động dòng tiền, tăng sức thích ứng cho doanh nghiệp xăng dầu

Biến động giá nhiên liệu đặt doanh nghiệp xăng dầu trước yêu cầu cân đối vốn nhập hàng, hàng tồn kho và lịch thanh toán. Sự kết nối giữa tín dụng và quản trị dòng tiền trở thành điểm tựa giúp doanh nghiệp chủ động duy trì nhịp kinh doanh.
Masan Consumer tăng trưởng nhanh nhất 3 năm: Khi thương hiệu và mạng lưới phân phối cùng phát huy lợi thế

Masan Consumer tăng trưởng nhanh nhất 3 năm: Khi thương hiệu và mạng lưới phân phối cùng phát huy lợi thế

Doanh thu quý III/2026 của Masan Consumer (HOSE: MCH) đạt 8.743 tỷ đồng, tăng 16,3% so với cùng kỳ, mức tăng trưởng nhanh nhất trong ba năm. Kết quả được thúc đẩy bởi thực phẩm tiện lợi, gia vị, đồ uống và chiến lược phát triển sản phẩm cao cấp, đồng thời nâng cao hiệu quả mạng lưới phân phối. Đây là cơ sở để Jefferies, Vietcap và HSC định giá MCH ở mức 147.600–169.120 đồng/cổ phiếu.
Đặt vé phim hay - trúng ngay iPhone 18 Pro cùng VietinBank iPay Mobile

Đặt vé phim hay - trúng ngay iPhone 18 Pro cùng VietinBank iPay Mobile

Không chỉ đáp ứng các nhu cầu tài chính thường ngày, VietinBank iPay Mobile còn là một “trợ lý số vạn năng”, mang đến hệ sinh thái tiện ích đa dạng từ thanh toán hóa đơn, mua sắm đến đặt vé máy bay, vé tàu, vé xe, vé xem phim và nhiều dịch vụ giải trí hấp dẫn khác, giúp khách hàng tận hưởng cuộc sống tiện nghi ngay trên một ứng dụng.
Xem thêm