Hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể có khả năng vào diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc
Kinh tế - Xã hội

Hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể có khả năng vào diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Nguyễn Nga
Tác giả: Nguyễn Nga
Việc bổ sung hộ kinh doanh cá thể vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đang được cơ quan soạn thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) lấy ý kiến.
Hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể có khả năng vào diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc
Ảnh minh họa

Tại Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội xây dựng đang lấy ý kiến, dự kiến bổ sung thêm 3 nhóm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, gồm chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp, điều hành hợp tác xã không hưởng tiền lương và người lao động làm việc không trọn thời gian (làm việc bán thời gian).

Ba nhóm đề xuất tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc kể trên, theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, luật hiện hành còn “bỏ sót” dù có nhu cầu và khả năng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng chưa được luật hoá.

Với hộ kinh doanh cá thể, hiện cả nước có hơn 5,1 triệu hộ (gấp 6 lần số lượng doanh nghiệp); trong đó, có hơn 1,7 triệu lượt hộ kinh doanh kê khai và nộp thuế (theo dữ liệu thuế). Tuy nhiên, nhóm này hiện chỉ một số nhỏ tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, chưa bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội.

Về hợp tác xã, số liệu từ Bộ Kế hoạch và đầu tư cho thấy, năm 2022, cả nước có khoảng 29.000 hợp tác xã đang hoạt động với gần 6 triệu thành viên. Các hợp tác xã đang sử dụng khoảng 970.000 người lao động. Tuy nhiên, tới nay chỉ có gần 7.000 hợp tác xã đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cho khoảng 40.000 người lao động.

“Kết quả khảo sát tại một số địa phương cho thấy, nhiều người quản lý doanh nghiệp, người quản lý và điều hành hợp tác xã không hưởng lương có nguyện vọng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc”, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đánh giá.

Cơ quan soạn thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi đánh giá, nếu bổ sung thêm 3 nhóm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, với chủ hộ kinh doanh sẽ có thêm khoảng 5,1 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Mức thu với mỗi người từ 500 nghìn đồng/tháng đến 9 triệu đồng/tháng (bằng 25% tiền thu nhập tính đóng bảo hiểm xã hội, trong đó 22% vào quỹ hưu trí, tử tuất, và 3% vào quỹ ốm đau, thai sản).

Mức đóng bảo hiểm xã hội cụ thể theo lựa chọn của chủ hộ kinh doanh, trên cơ sở tiền lương (thu nhập) tính đóng bảo hiểm xã hội được luật định từ 2-36 triệu đồng/tháng.

Với người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã không hưởng lương, khi quy định tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, hàng tháng sẽ phát sinh thêm chi phí đóng bảo hiểm xã hội tương tự như với chủ hộ kinh doanh cá thể.

Với người làm việc không trọn thời gian tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, người lao động và chủ sử dụng sẽ đóng dựa trên mức thu nhập hằng tháng (tối thiểu 2 triệu đồng/tháng trở lên).

Trong đó, người lao động đóng 8% tính trên tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất; người sử dụng lao đóng cho người lao động 14% vào quỹ hưu trí tử tuất và 3% vào quỹ ốm đau thai sản.

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đánh giá, quy định mới kể trên nếu được thông qua sẽ làm phát sinh thêm chi phí cho người lao động, người sử dụng lao động.

Tuy nhiên, bù lại chủ hộ kinh doanh cá thể, người quản lý doanh nghiệp và hợp tác xã không hưởng lương, người làm việc theo giờ sẽ được bảo vệ khỏi những rủi ro, được hưởng các chế độ ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất, mức hưởng theo mức đóng góp (như người lao động làm việc khu vực chính thức).

Liên quan đến vấn đề này, mới đây, góp ý dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng cho rằng, việc bổ sung đối tượng chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã không hưởng lương vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc góp phần thúc đẩy tăng diện bao phủ bảo hiểm xã hội.

Mặc dù vậy, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam vẫn băn khoăn về tính khả thi của việc này.

Đại diện công đoàn lao động phân tích, theo phân loại thống kê, chủ hộ kinh doanh là cá thể, thuộc khu vực phi chính thức, không làm việc theo hợp đồng lao động, không được trả lương. Thực tế, có chủ hộ thuê mướn, sử dụng lao động nhưng cũng có chủ hộ kinh doanh không sử dụng lao động. Có chủ hộ kinh doanh trong độ tuổi lao động nhưng cũng có người ngoài độ tuổi lao động.

Do vậy, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho rằng, nếu quy định chủ hộ kinh doanh cá thể là đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì cần xem xét, nghiên cứu kỹ, cần có giới hạn về tuổi và chỉ nên áp dụng đối với những chủ hộ kinh doanh có thuê mướn, sử dụng lao động.

Tính đến năm 2022, số người tham gia bảo hiểm xã hội là 17,49 triệu người (tăng 34,02 % so với năm 2016), chiếm 33,89% lực lượng lao động, chiếm 38,07% lực lượng lao động trong độ tuổi, trong đó số người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là 16,03 triệu người (tăng 24,74% so với năm 2016).

Tính chung giai đoạn 2016 - 2022, tốc độ tăng trưởng bình quân số người tham gia bảo hiểm xã hội là 5%/năm, trong đó tốc độ tăng trưởng bình quân số người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt 3,75%/năm, bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt 38,93%/năm.

Tin mới hơn

Masan vượt kế hoạch lợi nhuận, HSC và HSBC duy trì đánh giá tích cực về triển vọng doanh nghiệp

Masan vượt kế hoạch lợi nhuận, HSC và HSBC duy trì đánh giá tích cực về triển vọng doanh nghiệp

Lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông thiểu số của Masan (HOSE: MSN) đạt 10.325 tỷ đồng sau 9 tháng năm 2026, cao gấp khoảng 1,5 lần kết quả cả năm 2025 và vượt mục tiêu cơ sở đã điều chỉnh cho năm nay. Tăng trưởng của mảng tiêu dùng – bán lẻ, đóng góp từ vật liệu chiến lược và hiệu quả hoạt động cải thiện cũng là những yếu tố hỗ trợ triển vọng doanh nghiệp, trong bối cảnh HSC vừa nâng mức định giá mục tiêu đối với Masan thêm 20%.
Masan cải thiện chất lượng lợi nhuận, các tổ chức tài chính nhìn nhận lại tiềm năng dài hạn

Masan cải thiện chất lượng lợi nhuận, các tổ chức tài chính nhìn nhận lại tiềm năng dài hạn

Sau 9 tháng năm 2026, lợi nhuận của Masan Group (HOSE: MSN) cao gấp khoảng 1,5 lần kết quả cả năm 2025. Tăng trưởng từ tiêu dùng – bán lẻ, vật liệu chiến lược và khả năng tạo dòng tiền đang củng cố triển vọng dài hạn của Tập đoàn, trong bối cảnh các tổ chức phân tích tài chính tiếp tục đưa ra đánh giá tích cực về Masan.
PVcomBank ghi dấu ấn thương hiệu tại Ngày Thanh toán số Việt Nam năm 2026

PVcomBank ghi dấu ấn thương hiệu tại Ngày Thanh toán số Việt Nam năm 2026

Sau hai ngày diễn ra sôi động tại phố đi bộ Trần Nhân Tông (Hà Nội), chương trình Ngày Thanh toán số Việt Nam năm 2026 đã chính thức khép lại với nhiều hoạt động tương tác ý nghĩa, mang đến cho người dân và khách hàng những trải nghiệm đặc sắc về công nghệ cũng như các giải pháp thanh toán hiện đại. Trong vai trò là đơn vị đồng hành cùng sự kiện, Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) đã khẳng định dấu ấn thương hiệu mạnh mẽ thông qua chuỗi hoạt động trải nghiệm và tương tác thực tế, góp phần lan tỏa những tiện ích ngân hàng số đến gần hơn với cộng đồng.

Tin tức khác

Masan Consumer mở rộng dư địa tăng trưởng từ nền tảng thương hiệu như thế nào?

Masan Consumer mở rộng dư địa tăng trưởng từ nền tảng thương hiệu như thế nào?

Với năm thương hiệu chủ lực CHIN-SU, Nam Ngư, Omachi, Kokomi và Wake-Up 247, Masan Consumer (HOSE: MCH) tiếp tục mở rộng dư địa tăng trưởng trong quý III/2026 thông qua nâng cấp danh mục, củng cố thị phần và phát triển các ngành hàng, thị trường mới. Đây là cơ sở để Jefferies, Vietcap và HSC định giá MCH trong khoảng 147.600–169.120 đồng/cổ phiếu.
Đón thêm mảnh ghép mới, hệ sinh thái VPBank mở rộng không gian phát triển

Đón thêm mảnh ghép mới, hệ sinh thái VPBank mở rộng không gian phát triển

Lợi nhuận hợp nhất VPBank tăng gần 47% trong 9 tháng năm 2026, được thúc đẩy bởi sự cộng hưởng từ các thành viên VPBankS, FE CREDIT và OPES, trong khi những mảnh ghép mới như VPLife, CAEX và VPCapital tiếp tục mở rộng dư địa tăng trưởng, hướng tới hoàn thiện hệ sinh thái tài chính toàn diện phục vụ hơn 40 triệu khách hàng.
Ghé WiN ON – cửa hàng tiện lợi của người Việt: tự nấu mì ở Noodle Bar, ăn bánh mì nóng giữa “góc phố” thu nhỏ

Ghé WiN ON – cửa hàng tiện lợi của người Việt: tự nấu mì ở Noodle Bar, ăn bánh mì nóng giữa “góc phố” thu nhỏ

Chuỗi cửa hàng tiện lợi WiN ON vừa đi vào hoạt động thí điểm tại Hà Nội và TP.HCM. Ở đây, người trẻ có thể ăn bánh mì nóng giòn, tự nấu mì, nhâm nhi ly đồ uống mát lạnh và nạp lại năng lượng giữa ngày dài.
Chủ động dòng tiền, tăng sức thích ứng cho doanh nghiệp xăng dầu

Chủ động dòng tiền, tăng sức thích ứng cho doanh nghiệp xăng dầu

Biến động giá nhiên liệu đặt doanh nghiệp xăng dầu trước yêu cầu cân đối vốn nhập hàng, hàng tồn kho và lịch thanh toán. Sự kết nối giữa tín dụng và quản trị dòng tiền trở thành điểm tựa giúp doanh nghiệp chủ động duy trì nhịp kinh doanh.
Masan Consumer tăng trưởng nhanh nhất 3 năm: Khi thương hiệu và mạng lưới phân phối cùng phát huy lợi thế

Masan Consumer tăng trưởng nhanh nhất 3 năm: Khi thương hiệu và mạng lưới phân phối cùng phát huy lợi thế

Doanh thu quý III/2026 của Masan Consumer (HOSE: MCH) đạt 8.743 tỷ đồng, tăng 16,3% so với cùng kỳ, mức tăng trưởng nhanh nhất trong ba năm. Kết quả được thúc đẩy bởi thực phẩm tiện lợi, gia vị, đồ uống và chiến lược phát triển sản phẩm cao cấp, đồng thời nâng cao hiệu quả mạng lưới phân phối. Đây là cơ sở để Jefferies, Vietcap và HSC định giá MCH ở mức 147.600–169.120 đồng/cổ phiếu.
Đặt vé phim hay - trúng ngay iPhone 18 Pro cùng VietinBank iPay Mobile

Đặt vé phim hay - trúng ngay iPhone 18 Pro cùng VietinBank iPay Mobile

Không chỉ đáp ứng các nhu cầu tài chính thường ngày, VietinBank iPay Mobile còn là một “trợ lý số vạn năng”, mang đến hệ sinh thái tiện ích đa dạng từ thanh toán hóa đơn, mua sắm đến đặt vé máy bay, vé tàu, vé xe, vé xem phim và nhiều dịch vụ giải trí hấp dẫn khác, giúp khách hàng tận hưởng cuộc sống tiện nghi ngay trên một ứng dụng.
Xem thêm