Vô vàn bất cập khi thiếu biên chế công đoàn

Cuối buổi chiều, anh Nguyễn Đức Thể nhận liền lúc 7 tệp văn bản trong email công vụ. Chuyên viên của anh sau khi hoàn thành văn bản tham mưu triển khai các chỉ đạo từ LĐLĐ Thành phố, đã cẩn thận gửi sếp duyệt.

“Sáng mai anh xem”, anh Thể nhắn lại.

Vị thủ lĩnh Công đoàn huyện Gia Lâm có vẻ mệt sau 2 cuộc họp quan trọng trong ngày.

Ngoài trọng trách công đoàn, anh Thể còn là một huyện ủy viên, đại biểu Hội đồng Nhân dân huyện. Anh còn phải đảm trách các nhiệm vụ của cấp ủy, chính quyền địa phương giao.

Chủ tịch LĐLĐ huyện Gia Lâm Nguyễn Đức Thể - Ảnh: Nguyễn Hải

Anh cũng là thành viên Ban chỉ đạo thực hiện các chương trình công tác toàn khóa của Huyện ủy; Ban Chỉ đạo 197 về đảm bảo trật tự an toàn giao thông, trật tự công công, văn minh đô thị; Ban Chỉ đạo 138 về công tác phòng, chống tội phạm và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc; Ban Chỉ đạo về phòng, chống AIDS, ma túy, mại dâm; Ban Chỉ đạo hiến máu tình nguyện của huyện...

“Thời gian dành cho hoạt động công đoàn bị chia sẻ rất nhiều”, anh nói.

Khó khăn chưa dừng lại ở đó. LĐLĐ huyện Gia Lâm hiện đang quản lý 265 công đoàn cơ sở với trên 16 nghìn đoàn viên, song chỉ có 5 biên chế: 1 chủ tịch, 1 phó chủ tịch, 3 chuyên viên.

Giống như nhiều công đoàn cấp trên cơ sở khác, đơn vị không có ban chuyên môn. Một cán bộ phải kiêm nhiều việc.

“Kế toán kiêm nữ công. Cán bộ làm văn phòng kiêm luôn tổ chức, phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở. Phó chủ tịch vừa làm công tác kiểm tra, vừa kiêm mảng chính sách pháp luật, quan hệ lao động. Khối lượng công việc ai cũng nhiều”, Chủ tịch LĐLĐ huyện Gia Lâm chia sẻ.

Mỗi thời điểm quan trọng trong năm như Tháng Công nhân, Tết Nguyên đán..., để chăm lo tốt cho đoàn viên, người lao động, Ban chấp hành LĐLĐ huyện Gia Lâm tiến hành họp bàn, phân công nhiệm vụ tới 21 ủy viên, đề nghị họ tham gia hỗ trợ, phối hợp thực hiện.

Song, việc chính vẫn do 5 cán bộ LĐLĐ huyện giải quyết.

“Anh em nói rằng bị căng quá. Áp lực. Các việc chồng chéo, anh em nhiều lúc oải. Chúng tôi phải vừa động viên vừa khích lệ”, anh Nguyễn Đức Thể cho biết.

Chủ tịch LĐLĐ của một huyện trên địa bàn TP Hà Nội thì chia sẻ rằng, đơn vị chỉ có 4 biên chế, công việc thường xuyên “quá tải”. “Anh em phải kiêm nhiệm nhiều mảng việc, không được chuyên môn hóa. Thời gian xuống cơ sở để bám nắm tình hình, chăm lo, bảo vệ đoàn viên, người lao động bị hạn chế, và thường xuyên diễn ra vào cuối tuần”.

Chị Nguyễn Thị Thủy – Chủ tịch LĐLĐ huyện Đan Phượng thì từng chia sẻ, do đơn vị chỉ có 5 cán bộ, mỗi dịp cuối năm phải “làm ngày làm đêm, không có ngày nghỉ”.

“Số lượng đoàn viên, công nhân lao động và công đoàn cơ sở ngày càng tăng nhưng cán bộ công đoàn lại giảm”, Chủ tịch Công đoàn các Khu công nghiệp và Chế xuất Hà Nội Nguyễn Đình Thắng nêu thực trạng với đoàn khảo sát của Tổng LĐLĐ Việt Nam về đánh giá kết quả 15 năm về xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, sáng 11/6.

Chủ tịch Công đoàn các Khu công nghiệp và Chế xuất Hà Nội Nguyễn Đình Thắng - Ảnh: Nguyễn Hải

Anh Thắng nói, năm 2010 khi anh về công tác tại Công đoàn các Khu công nghiệp và Chế xuất Hà Nội, đơn vị chỉ có trên 40 công đoàn cơ sở và trên 10 nghìn đoàn viên. Tới nay, số công đoàn cơ sở gấp gần 10 lần và số đoàn viên gấp 15 lần (trên 150 nghìn người).

Mặc dù vậy, đơn vị chỉ có 9 cán bộ công đoàn, gồm cả “1 đồng chí cán bộ đường lối” (tức cán bộ lái xe - PV).

Người đàn ông 20 năm làm cán bộ công đoàn chuyên trách đề nghị cần tăng biên chế công đoàn để đáp ứng tốt hơn các nhiệm vụ trong bối cảnh hiện nay.

Theo số liệu của Tổng LĐLĐ Việt Nam, tính đến 31/3/2024, công đoàn địa phương được các tỉnh ủy, thành ủy giao 5.119 biên chế - chỉ bằng 1/3 các tổ chức chính trị - xã hội khác.

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội về Dự án Luật Công đoàn (sửa đổi) chiều ngày 8/6, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Nguyễn Đình Khang nói rằng, năm 2005 là năm cuối cùng Ban Tổ chức Trung ương thông báo chỉ tiêu biên chế.

“Do việc bàn giao giữa Tổng LĐLĐ Việt Nam và Ban Thường vụ các tỉnh, thành phố lúc đó có nhiều bất cập nên hiện nay, biên chế của tổ chức Công đoàn ở các địa phương xuất hiện rất nhiều bất cập.

Tại các địa phương có quan hệ lao động không phức tạp, ít doanh nghiệp thì số lượng cán bộ công đoàn chỉ cần có mức độ nhưng ở những huyện, địa phương, ngành tập trung khu công nghiệp, đông công nhân thì đòi hỏi phải tăng số lượng cán bộ công đoàn thì mới đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ”, người đứng đầu tổ chức Công đoàn Việt Nam nhấn mạnh.

Theo thống kê của Tổng LĐLĐ Việt Nam, hiện có 12 tỉnh, thành phố công đoàn không được cấp ủy địa phương giao biên chế. Có 40 tỉnh, thành phố giao biên chế cán bộ công đoàn không tương xứng, không đủ khối lượng để làm việc.

Tổng Liên đoàn đề xuất phương án giao biên chế 5.899 cán bộ công đoàn chuyên trách trong toàn hệ thống. Đây vẫn là con số rất nhỏ so với biên chế các tổ chức chính trị - xã hội khác. Số liệu thống kê thời điểm 31/3/2024 cho biết, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có 16.116 biên chế, Hội Nông dân có 14.436 biên chế, Hội Liên Hiệp Phụ nữ có 15.509 biên chế, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có 16.080 biên chế.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường bày tỏ nhất trí việc Tổng LĐLĐ Việt Nam được tự quyết định số lượng cán bộ công đoàn chuyên trách phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ. Bởi, điều này sẽ tránh được câu chuyện “cào bằng”.

Dự án Luật Công đoàn (sửa đổi) đã trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV. Một trong những nội dung quan trọng của Dự thảo luật là việc hoàn thiện quy định về tổ chức bộ máy công đoàn, cơ chế quản lý cán bộ công đoàn và tăng cường vai trò của Công đoàn Việt Nam trong bối cảnh mới.

Theo đó, trao quyền chủ động hơn cho tổ chức Công đoàn trong công tác cán bộ (Điều 26) theo hướng: Cơ quan có thẩm quyền quyết định số lượng cán bộ công đoàn chuyên trách là cán bộ, công chức, viên chức sau khi thống nhất với Tổng LĐLĐ Việt Nam.

Đồng thời cho phép “Tổng LĐLĐ Việt Nam quyết định số lượng cán bộ công đoàn chuyên trách là người làm việc theo hợp đồng lao động trong các cơ quan chuyên trách của công đoàn và công đoàn cơ sở phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ”.

Tổng LĐLĐ kỳ vọng việc này tạo ra sự đồng bộ về biên chế trong hệ thống công đoàn, đảm bảo sự chủ động, linh hoạt trong bố trí cán bộ công đoàn, đáp ứng yêu cầu phát triển đoàn viên trong từng thời điểm, giai đoạn, góp phần nâng cao năng lực hoạt động của tổ chức Công đoàn.

Video: Tự quyết định số lượng cán bộ công đoàn chuyên trách phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ (nguồn: Truyền hình Quốc hội Việt Nam)

Cần giữ nguyên mức đóng 2% kinh phí công đoàn được thực hiện từ năm 1957 đến nay Nghĩa vụ đóng kính phí công đoàn bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động được ...

Giấc mơ nhà công vụ của giáo viên nơi “đỉnh trời” Tại những nơi buồn vắng của “đỉnh trời” Cao Bằng, rất nhiều giáo viên hằng ngày phải vật lộn dưới những mái nhà xập xệ ...

Có những giáo viên làm thêm 3 tháng hè để 9 tháng còn lại không phải lo lắng Trao đổi với PV Tạp chí Lao động và Công đoàn, TS Nguyễn Ngọc Ân – Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam nói ...