Người lao động thử việc có được tham gia công đoàn?
Bạn Trần Ngọc Mai (Bạc Liêu) hỏi: "Tôi hiện là lao động thử việc ở một công ty may xuất khẩu, xin hỏi, trong thời gian thử việc tôi có được tham gia công đoàn không và các thủ tục gia nhập như thế nào?".
Trả lời: Căn cứ theo Khoản 1, Điều 1 của Quyết định số 174/QĐ-TLĐ ngày 03/ 02/ 2020 về việc ban hành Điều lệ Công đoàn Việt Nam (khóa XII):
“Điều 1. Đối tượng và điều kiện gia nhập Công đoàn Việt Nam
1. Người Việt Nam làm công hưởng lương trong các đơn vị sử dụng lao động hoạt động hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam và người Việt Nam lao động tự do hợp pháp, không phân biệt nghề nghiệp, giới tính, tín ngưỡng, tán thành Điều lệ Công đoàn Việt Nam, tự nguyện sinh hoạt trong một tổ chức cơ sở của công đoàn, đóng đoàn phí theo quy định thì được gia nhập Công đoàn Việt Nam”.
 |
| Lễ kết nạp đoàn viên và thành lập Công đoàn cơ sở Công ty TNHH MTV Xi măng Đại Sơn (Quảng Ngãi). Ảnh: TRƯỜNG THỊNH. |
Đồng thời, theo Hướng dẫn số 03/HD-TLĐ, ngày 20/02/2020 của Tổng LĐLĐ Việt Nam về thi hành Điều lệ Công đoàn Việt Nam tại tiểu mục 3.1, Mục 3 quy định:
“3. Đối tượng và điều kiện gia nhập Công đoàn Việt Nam theo Điều 1 Điều lệ Công đoàn Việt Nam
3.1. Đối tượng gia nhập tổ chức Công đoàn Việt Nam:
Người Việt Nam làm công hưởng lương trong các đơn vị sử dụng lao động đang hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam, bao gồm:
a. Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động đang làm việc trong các đơn vị sự nghiệp; cơ quan hành chính Nhà nước, cơ quan của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội nghề nghiệp. Đối với cơ quan xã, phường, thị trấn bao gồm những người hưởng lương, định suất lương, phụ cấp, đang làm việc trong cơ quan Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội cấp xã.
b. Người lao động làm công hưởng lương đang làm việc trong các đơn vị, doanh nghiệp, hợp tác xã.
c. Người lao động đang làm việc trong các văn phòng đại diện của tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ tại Việt Nam.
d. Người lao động tự do, hợp pháp thuộc khu vực lao động phi chính thức, nếu có nguyện vọng, được gia nhập Công đoàn Việt Nam và được sinh hoạt theo hình thức nghiệp đoàn cơ sở.
 |
| Hội nghị triển khai Điều lệ và Hướng dẫn thi hành Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XII do Liên đoàn Lao động tỉnh Lâm Đồng tổ chức, năm 2020. Ảnh: LĐLĐ Lâm Đồng. |
đ. Người lao động được cơ quan có thẩm quyền cử làm đại diện quản lý phần vốn của Nhà nước, đang giữ các chức danh lãnh đạo, quản lý trong các đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài”.
Bên cạnh đó, Khoản 1 và 2, Điều 170 Bộ luật Lao động 2019 quy định về quyền thành lập, gia nhập và tham gia hoạt động của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở như sau:
“Điều 170. Quyền thành lập, gia nhập và tham gia hoạt động của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở
1. Người lao động có quyền thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn theo quy định của Luật Công đoàn.
2. Người lao động trong doanh nghiệp có quyền thành lập, gia nhập và tham gia hoạt động của tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp theo quy định tại các điều 172, 173 và 174 của Bộ luật này”.
Tại các quy định trên, người lao động không bắt buộc phải tham gia công đoàn mà có thể lựa chọn tham gia hoặc không tham gia. Đồng thời, luật không quy định trường hợp người lao động trong thời gian thử việc phải tham gia hay không được tham gia công đoàn, vì vậy bạn trong thời gian thử việc có thể lựa chọn tham gia hoặc không tham gia theo nhu cầu của mình.
Các thủ tục gia nhập Công đoàn Việt Nam
Theo tiểu mục 4.1, Mục 4 của Hướng dẫn số 03/HD-TLĐ năm 2020:
“4. Thủ tục gia nhập Công đoàn Việt Nam và chuyển sinh hoạt công đoàn theo Điều 3
4.1. Thủ tục gia nhập Công đoàn Việt Nam:
a. Người gia nhập công đoàn phải tán thành Điều lệ Công đoàn Việt Nam; có đơn xin gia nhập Công đoàn Việt Nam, đơn phải có chữ ký của người viết đơn (bao gồm chữ ký điện tử). Trường hợp đơn của tập thể người lao động phải có chữ ký của từng người lao động.
 |
| Người lao động không bắt buộc phải tham gia công đoàn mà có thể lựa chọn tham gia hoặc không tham gia. Trong ảnh: Công nhân may Công ty THHH MTV PINETREE (Bạc Liêu). Ảnh: BẠCH LINH. |
b. Nơi đã có công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở (sau đây gọi chung là công đoàn cơ sở), ban chấp hành công đoàn cơ sở nhận đơn, xem xét, quyết định kết nạp và tổ chức lễ kết nạp đoàn viên.
- Trong buổi lễ có thể cùng lúc kết nạp nhiều đoàn viên; những người được kết nạp phải có mặt tại buổi lễ (trừ trường hợp vắng có lý do chính đáng), công đoàn cơ sở công bố quyết định kết nạp đoàn viên, trao quyết định và trao thẻ cho đoàn viên công đoàn (nếu có).
- Những đơn vị có đông đoàn viên, ban chấp hành công đoàn cơ sở có thể ủy quyền cho công đoàn cơ sở thành viên hoặc công đoàn bộ phận, nghiệp đoàn bộ phận (gọi chung là công đoàn bộ phận), tổ công đoàn, tổ nghiệp đoàn (gọi chung là tổ công đoàn) trực thuộc tổ chức lễ kết nạp đoàn viên.
c. Nơi chưa có công đoàn cơ sở:
- Người lao động nộp đơn xin gia nhập công đoàn cho công đoàn cấp trên nơi gần nhất hoặc ban vận động thành lập công đoàn cơ sở (nếu có).
+ Trường hợp nộp đơn cho công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở: Trong vòng 15 ngày, kể từ ngày nộp đơn, công đoàn cấp trên phải xem xét, quyết định việc kết nạp hoặc không kết nạp đoàn viên và giới thiệu nơi sinh hoạt cho đoàn viên khi có quyết định kết nạp.
+ Trường hợp người lao động nộp đơn cho ban vận động: Trong thời gian 15 ngày kể từ khi nộp đơn, nếu nơi người lao động có đơn xin gia nhập công đoàn, chưa đủ điều kiện thành lập công đoàn cơ sở thì người lao động có quyền chuyển đơn lên công đoàn cấp trên xem xét, quyết định kết nạp đoàn viên và được giới thiệu sinh hoạt tại công đoàn cơ sở gần nơi đoàn viên đang làm việc nhất, cho đến khi công đoàn cơ sở tại nơi làm việc được thành lập.
- Trường hợp có đủ người lao động liên kết thành lập công đoàn cơ sở theo quy định, thì ban vận động tổ chức đại hội thành lập công đoàn cơ sở và đề nghị công đoàn cấp trên công nhận theo quy định tại Mục 12.1 và 12.2 của Hướng dẫn này.
d. Việc kết nạp lại đoàn viên công đoàn: Đoàn viên đã ra khỏi tổ chức Công đoàn, nếu có nguyện vọng gia nhập lại tổ chức Công đoàn Việt Nam phải có đơn xin ra nhập lại gửi công đoàn cơ sở nơi làm việc. Ban chấp hành công đoàn cơ sở có trách nhiệm xem xét, thẩm định nếu đủ điều kiện thì đề nghị công đoàn cấp trên trực tiếp quyết định kết nạp lại”.
Như vậy, một người lao động chỉ được xem là đoàn viên công đoàn của công ty khi có đơn xin gia nhập Công đoàn Việt Nam và được ban chấp hành công đoàn quyết định công nhận hoặc kết nạp đoàn viên công đoàn.
 Tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện để chăm sóc tốt sức khỏe NLĐ Lãnh đạo Bộ Y tế cho rằng, vấn đề bảo vệ, chăm sóc lực lượng lao động khỏe mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển ... |
 Quỹ hỗ trợ đột xuất cho công nhân khó khăn vay để ngăn ngừa tín dụng đen Nhiều công nhân vay nợ tín dụng đen nhiều năm không có khả năng thanh toán. Trước tình trạng này, Công ty CP Dệt Trần ... |
 Công đoàn Dệt May Việt Nam: 26 năm đồng hành, chăm lo người lao động Hôm nay (14/9/2022) tròn ngày kỷ niệm 26 năm Công đoàn Dệt May Việt Nam, tổ chức được thành lập với mục đích tập hợp ... |
Đọc nhiều
Tin mới hơn
Nợ bảo hiểm xã hội: Vì sao người lao động vẫn ngại lên tiếng?
Trên 181 tỷ đồng nợ bảo hiểm xã hội đang ảnh hưởng trực tiếp đến lưới an sinh của hơn 10 nghìn công nhân lao động ở tỉnh Lâm Đồng.
Hơn 100 lao động Công ty CP Dệt Hòa Khánh Đà Nẵng hoàn thiện hồ sơ khởi kiện đợt 2
Ngày 30.7, tại hội trường Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) TP Đà Nẵng, hơn 100 người lao động từng làm việc tại Công ty CP Dệt Hòa Khánh Đà Nẵng (Khu công nghiệp Hòa Khánh) đã đến hoàn thiện hồ sơ để tiếp tục khởi kiện doanh nghiệp đòi tiền lương và trợ cấp thôi việc còn nợ.
Khi pháp luật trở thành "lá chắn" của người lao động
Hiểu biết pháp luật không chỉ giúp người lao động nhận diện quyền và nghĩa vụ của mình mà còn trở thành "lá chắn" quan trọng để phòng ngừa tranh chấp, bảo vệ quyền lợi chính đáng trong quan hệ lao động. Thực tiễn tại Thanh Hóa cho thấy, khi công tác tuyên truyền pháp luật được đổi mới theo hướng gần gũi, linh hoạt và lấy người lao động làm trung tâm, nhận thức pháp lý của đoàn viên, công nhân lao động đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Tin tức khác
Hiểu luật để bảo vệ mình: Khi phổ biến pháp luật bước lên không gian số
Năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 cũng là thời điểm công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho đoàn viên, người lao động bước vào giai đoạn đổi mới mạnh mẽ.
Gia hạn hợp đồng thử việc trong pháp luật lao động: Nhìn từ một bản án phúc thẩm
Bản án lao động phúc thẩm số 69/2025/LĐ-PT của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đặt ra một vấn đề đáng chú ý trong thực tiễn áp dụng pháp luật lao động: khi không có chứng cứ trực tiếp về việc sửa đổi hợp đồng thử việc, liệu quy định về thời hạn thử việc tối đa có thể được sử dụng để suy luận rằng các bên đã thống nhất gia hạn hợp đồng? Từ vụ án này, bài viết trao đổi về việc gia hạn hợp đồng thử việc trong pháp luật lao động.
Quảng Trị sẽ tạm dừng thủ tục đã cấp cho dự án điện gió Tài Tâm
Sở Xây dựng tỉnh Quảng Trị ra “tối hậu thư” đối với Công ty TNHH MTV Đầu tư năng lượng Tài Tâm Quảng Trị (Dự án điện gió Tài Tâm) về việc phải tháo dỡ đường tạm, cầu tạm trước ngày 15.11.2025 và xây dựng cầu mới theo cam kết. Nhưng, ngày 18.11.2025, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị nhận được văn bản của doanh nghiệp này - khẳng định “việc xây dựng cầu mới không có trong kế hoạch của công ty”.
“Thanh lọc” livestream: Thiết lập chuẩn mực mới từ ba phía
Livestream bán hàng đã trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam. Trên Facebook, TikTok hay các sàn TMĐT, hàng nghìn phiên livestream diễn ra mỗi ngày, thu hút lượng xem lớn và đóng góp đáng kể vào doanh thu trực tuyến.
Đề xuất miễn bắt buộc ghế trẻ em cho taxi và xe công nghệ
Một số đại biểu Quốc hội đề nghị xem xét loại trừ nghĩa vụ trang bị ghế trẻ em với taxi và xe công nghệ, cho rằng quy định cứng nhắc có thể phản tác dụng trong điều kiện giao thông Việt Nam.
Vụ tranh chấp lao động tại Công ty Trí Hải: Quan điểm khác nhau giữa các cơ quan tố tụng
Nhận thấy quá trình xét xử vụ án lao động còn có quan điểm khác nhau giữa các cơ quan tố tụng về thử việc, Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh đã có văn bản kiến nghị kiểm sát toàn diện và đề xuất xem xét kháng nghị giám đốc thẩm hoặc chuyển cấp có thẩm quyền kháng nghị bản án phúc thẩm nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động.